Uzak, ne olurdu ki gurbetten öte? Belki suskunun başlayıp ve bitmeye hep uzak kaldığı yerin adresini verendi: gurbet. Adlarını yollara düşürenler baksalar kayalıkların ardından, deniz tanıdık gözlerle bakar mıydı onlara karşı kıyıdan, hatırında saklar mıydı sahi, ona iç geçirerek bakanları? Yoksa o da yabancı mı bilirdi bu şehirdekiler gibi? Neydi yabancı, gazeteleri her açtığında, bildiği onca kelimenin yeni bir dilde anlamsızlık içinde işe yaramazlığı mıydı? Değişen taş ve toprak üstünde tende ve renkte ve dilde ve kültürde ayrı satırlarda anılı...

Eşkıyalıktan, Milli Mücadele kahramanlığına uzanan Rizeli Ipsiz Recep'in1 Sakarya civarlarında oluşturduğu milis güçlerin çoğunluğunu Rizeliler oluştursa da Karadeniz'in diğer yörelerinden de çeteye katılmak için yollara düşenler oluyordu. Bu kişiler de genelde ya cezaevi kaçkını ya asker kaçağı ya da memleketinde başını bir şekilde belaya sokmuş kişilerden oluşuyordu. Zaten Ipsiz Recep'in adamları arasında idamlık ya da müebbetlik olanların sayısı azımsanmayacak derecede çoktu. Her ne kadar içlerinde eski alışkanlıklarının etkisiyle yeniden yolda...

Yaşanılan coğrafya hayatın her evresinde etki etmiştir üzerinde yaşayan insanların hayat tarzına: Yemeğine, giyimine, müziğine... Bazı değerler vardır ki onlar artık özdeştirler bulundukları iklimle. Kemençe bu değerlerden bir tanesidir. O Karadeniz'in çocuğudur; artık o, Karadeniz ile özdeşleşmiştir. Onun içindir ki bölge insanı duydu mu bu enstrümanın sesini bırakır işi gücü, durur horona. Bölgeyi yörelere ayırdığımız da bile önemli farklılıklar görülür, her yöre kendinden bir şeyler eklemiştir kemençesine, horonuna. Sürmene de bu yörelerden bir...

Kemençe ve halk oyunları bölgedeki zengin halk kültürünün iki önemli unsurudur. Burada naçizane kemençe ve halk oyunları konusunda bazı tespitlerimi sizinle paylaşmak istiyorum.

KEMENÇE

Türklerin en eski çalgılarındandır. Türklerin yaptığı bilinen ilk yaylı çalgı olan iki telli kemençenin adı Iklığ idi. Yayı oka benzediği için Iklığ / Oklu denilmiştir. Telleri bağırsaktan yayının (ok) kılları ise at kuyruğundan yapılmıştır. 50-60 yıl öncesine ka...

İnsanoğlu doğası gereği, tarihin her döneminde, merkezden başlayarak çevreye doğru yaşamı kolaylaştıracak arayışlar peşinde koşmuştur. Bu arayış, çok çeşitli devlet ve millet sistemlerinin kurulması, denenmesi ve zamanla değişmesi sürecini beraberinde getirmiştir. Bu süreç içinde kurulan çeşitli devletler; din, örf, coğrafya, üretim ilişkisi, yönetim anlayışı gibi çeşitli olgulara bağlı olarak bireysel ve toplumsal yaşamı kolaylaştırıcı yöntemler geliştirmişlerdir. Osmanlı Devleti de, birey ve toplumun bu tür ihtiyaçlarını karşılamak üzere çeşitli...